|
Zacznijmy od zdania z Pierwszej Księgi Królewskiej, które mnie zaintrygowało: „Kolumnie postawionej po prawej stronie nadał imię Jakin, a kolumnie postawionej po lewej stronie nadał imię Boaz” (1 Krl 7,21). Dlaczego kolumnom nadano imiona jak ludziom? Jaką funkcje pełniły? Co oznaczają ich nazwy?
Z poprzednich zdań dowiadujemy się, że owe bliźniacze kolumny wykonał Hiram z Tyru na zlecenie Salomona, następnie ustawiono je przy wznoszonej właśnie świątyni jerozolimskiej. Mamy nawet dokładny opis obu tych konstrukcji. Zostały wykonane z brązu (to jest z jakiegoś stopu miedzi o nieznanym dzisiaj składzie), każda miała osiemnaście łokci wysokości i dwanaście łokci obwodu. Inne miejsce Biblii ocenia ich grubość na cztery palce i dodaje, że w środku były puste (Jr 52,21). Każda z nich była zwieńczona misternie zdobioną głowicą z brązu o wysokości pięciu łokci. Stanęły po obu stronach głównego wejścia do świątyni.
Z olbrzymich rozmiarów tych kolumn można wywnioskować, że nie pełniły one roli konstrukcyjnej, np. podtrzymywania portyku czy dachu. A więc w jakim celu je postawiono? Wysnuto wiele teorii, które przypisują konkretną kolumnę postaci króla Dawida i drugą Salomonowi. Przyjrzyjmy się nadanym im imionom.
Nazwa prawej kolumny po hebrajsku brzmi יָכִין (co wymawia się Jachin) i pochodzi od rdzenia כון («być umocnionym, opierać się, stać mocno, być mocnym, niezachwianym, trwać»). Rdzeń ten w formie sprawczej niedokonanej (hifil imperfectum) brzmi właśnie יָכִין, co tłumaczy się najczęściej w czasie przyszłym: «on umocni»). Niewykluczone też, że początkowe „Jach” skrywa w sobie skrócone imię Boże Jah, wtedy można by to tłumaczyć „Jahwe umocni”. Septuaginta ma w tym miejscu Ιαχουμ (Jachum) i Βααζ (Baadz), natomiast Wulgata – Iachin i Booz. Warto pamiętać, że Septuaginta jest starsza niż zapis samogłoskowy (masorecki). Starożytny tekst hebrajski składał się z samych spółgłosek i dokładnie nie wiadomo, jak wymawiano konkretne słowa. Dlatego warto porównać różne wersje Starego Testamentu.
W paralelnym tekście z Drugiej Księgi Kronik (2 Krn 3,17) Septuaginta oddaje imię Jachin jako Κατόρθωσις (katorthōsis), słowo w Psalmie 97,2 przetłumaczone przez Biblię Tysiąclecia (wyd. V) jako „podstawa”. Po hebrajsku to samo słowo brzmi machon – «miejsce, podstawa» i zawiera rdzeń כון. W formie sprawczej czasownik כון występuje w uroczystej obietnicy złożonej przez Boga królowi Dawidowi: „Kiedy wypełnią się twoje dni i spoczniesz obok swych przodków, wtedy wzbudzę po tobie potomka twojego, który wyjdzie z twoich wnętrzności, i utwierdzę jego królestwo. On zbuduje dom imieniu memu, i utwierdzę tron jego królestwa na wieki” (2 Sm 7,12-13). Bezpośrednim następcą Dawida na tronie Izraela był Salomon, jego potomek. W domu zbudowanym „imieniu Bożemu” nazwa „Jahwe umocni” kojarzy się z tym proroctwem oraz zarówno z królem Dawidem, jak i z jego synem Salomonem.
A druga kolumna? Jej nazwa brzmi בֹּעַז (Bo‘az), po hebrajsku identycznie jak imię męża Rut, choć w polskich tłumaczeniach występuje on jako Booz (Rt 2,1), tak jak w Wulgacie. Imię to kojarzy się z hebrajskim przymiotnikiem עַז (‘az) – «silny, potężny») i z pokrewnym rzeczownikiem עֹז (‘oz) – «moc, siła, potęga, ochrona, umocnienie, schronienie». Hebrajski przyimek בְ (be) dokleja się z przodu do rzeczownika i może znaczyć np. «w» albo «za pomocą czegoś». W wolnym tłumaczeniu imię Boaz możemy zatem przetłumaczyć „z mocą”. Septuaginta w innym miejscu przekłada imię Boaz słowem Ἰσχύς (ischys) – «potęga, moc» (2 Krn 3,17).
Imię to może się kojarzyć z samym Bogiem, gdyż Arka Przymierza podczas uroczystości konsekracji świątyni została nazwana przez Salomona arką Jego potęgi: „Teraz zaś powstań, Panie Boże, i zamieszkaj [w tej świątyni] Ty wraz z arką Twej potęgi” (2 Krn 6,41). Dwie kolumny przy wejściu do świątyni mogą oznaczać świętą Obecność Pana.
Koncepcje przypisujące konkretną kolumnę postaci króla Dawida lub Salomona, często ezoteryczne, wydają mi się dość wydumane (patrz np. T. Badillo, The Secret of Solomon’s Pillars Jachin and Boaz). Spotkałam też przypuszczenie, że zewnętrzne filary były „słupami ognia”, tzn. oświetlały wejście do świątyni, co wydaje mi się mało udokumentowane. Istotnie, po raz pierwszy w Starym Testamencie słowo עַמּוּד (‘amud) – «kolumna, słup» pojawia się w Księdze Wyjścia: „A Pan szedł przed nimi w dzień jako słup obłoku, by ich prowadzić drogą, w nocy zaś jako słup ognia, aby im świecić, żeby mogli iść we dnie i w nocy” (Wj 13,21). Jednak kolumny świątynne wykonane były ze starożytnego brązu i nie ma wzmianki o świetle umieszczonym na ich szczycie.
W związku zaś ze świątynią spotykamy ten rzeczownik w opisie koronacji Joasza: „Oto król stoi przy kolumnie – zgodnie ze zwyczajem, dowódcy i trąby naokoło króla, cała ludność kraju raduje się i dmie w trąby” (2 Krl 11,14); dokładniej: „przy kolumnie u wejścia” (2 Krn 23,13). Było więc to miejsce wyjątkowe: miejsce prawowitego króla judejskiego. Również król Jozjasz zajmuje to miejsce podczas czynności urzędowych: „Król stanął przy kolumnie i zawarł przymierze przed obliczem Pańskim, że pójdą za Panem, że będą przestrzegali Jego poleceń, przykazań i praw całym sercem i całą duszą, że w czyn zamienią słowa tego przymierza, spisane w tejże księdze” (2 Krl 23,3).
Dlaczego jednak mowa jest tu o jednej kolumnie? Może król wedle tradycji zajmował miejsce bliżej jednej z nich i np. opierał się o nią ręką? Czy była to ta o nazwie „Pan utwierdzi”? Czy może ta o nazwie „Z mocą”? W każdym razie Pan, który wybrał sobie dom ufundowany przez Dawida i Salomona za mieszkanie, obiecał, że utwierdzi z mocą panowanie domu Dawida – prawowitej dynastii królów Judei.
Aleksandra Kowal
Zapraszam do czytania blogu apologetycznego
Blog apologetyczny
oraz do dyskusji na forum – nie tylko na tematy poruszane na blogu
Forum apologetyczne (wymagana rejestracja)
|
Zapraszamy do lektury książki Włodzimierza Bednarskiego "Armagedon w 1975 roku" przedstawiającej nauczanie Świadków Jehowy na temat zapowiadanego przez nich końca świata. Książka jest udostępniona w formie e-booka w naszej Pobieralni:
